Monotlenek diwodoru

Monotlenek diwodoru w stanie ciekłym

Monotlenek diwodoru (ang. dihydrogen monoxide, w skrócie DHMO) – technicznie poprawna, ale w praktyce niestosowana nazwa wody. Termin ten został wykorzystany na potrzeby serii głośnych mistyfikacji, które miały pokazać skutki ignorancji naukowej i ośmieszyć zjawisko publicznego lęku przed nieznanymi substancjami chemicznymi.

Mistyfikacja w swojej popularnej wersji została po raz pierwszy stworzona w 1990 roku przez studentów UC Santa Cruz Erica Lechnera, Larsa Norpchena i Matthewa Kaufmana^[1], a zmodyfikowana przez Craiga Jacksona (także z UCSC) w 1994 roku^[2]. Mistyfikacja stała się znana w szerszych kręgach dzięki pracy czternastoletniego Nathana Zohnera, ucznia gimnazjum w Eagle Rock w stanie Idaho, który w 1997 roku w ramach swojego projektu szkolnego "How Gullible Are We?" ("Jak łatwowierni jesteśmy?"), przeprowadził ankietę czy powinno być coś zrobione w związku z "niebezpieczeństwami związanymi z monotlenkiem diwodoru". Ankieta była szeroko komentowana przez prasę oraz inne media i następnie stała się inspiracją dla podobnych akcji^[3].

Na przestrzeni dziesięcioleci, na potrzeby kolejnych żartów z tej serii stworzone zostało wiele kolejnych petycji i witryn internetowych, które opisywały zagrożenia i negatywne skutki środowiskowe powodowane przez ów związek chemiczny: erozja gruntów, niszczenie zabytków, przyspieszanie korozji metali, istotna rola w procesach cieplarnianych. Monotlenek diwodoru był też wskazany jako główny składnik kwaśnych deszczów oraz wielu niebezpiecznych odpadów przemysłowych; podkreślano, że przypadkowe wdychanie nawet niewielkich ilości substancji może prowadzić do śmierci, a postać gazowa często powoduje poważne oparzenia. Pisano także, że substancja ta znaleziona została w tkankach nowotworowych u wielu pacjentów. Petycje nawoływały do zdecydowanego odzewu i sprzeciwu wobec produkcji i wykorzystania DHMO - zależnie od staranności z jaką były przygotowane osiągały mniejszy lub większy sukces.