Twardość wody

Zasugerowano, aby artykuł twardość ogólna zintegrować z tym artykułem lub sekcją. (dyskusja)

Twardość wody - jest to cecha wody, będąca funkcją stężenia soli wapnia, magnezu i innych metali, które są zdolne do tworzenia soli na wyższym niż pierwszy stopniu utlenienia.

Twardość wody ma bardzo silny wpływ na jej napięcie powierzchniowe. Czym większe napięcie powierzchniowe wody, tym trudniej zwilża ona wszelkie powierzchnie, na skutek czego trudno jest przy jej pomocy prać i zmywać naczynia. Dodatek detergentów powoduje zmniejszenie twardości wody - im woda jest twardsza, tym więcej trzeba ich dodawać, aby uzyskać skuteczny efekt mycia.

Twardość wody dzieli się na:

• nietrwałą, zwaną też przemijającą, węglanową - która jest generowana przez sole kwaśne kwasu węglowego - wodorowęglany
• trwałą - która jest generowana przez sole innych kwasów, głównie chlorki, ale też siarczany, azotany i inne.

Ogólna twardość wody jest sumą twardości węglanowej i trwałej.

Nazwa "nietrwała" wynika z faktu, że wodorowęglany są nietrwałe i można się ich pozbyć przez przegotowanie wody, albowiem rozkładają się do nierozpuszczalnych w wodzie węglanach, które się wytrącają z roztworu. Natomiast chlorki, siarczany i azotany są trwałe i pozostają również po przegotowaniu wody.

Duża, nietrwała twardość wody stanowi często poważny techniczny problem, gdyż w trakcie wielu procesów technologicznych związanych z podgrzewaniem wody następuje wtedy osadzanie się tzw. kamienia kotłowego.

Twardość wody wyraża się w trzech różnych skalach:

• stopniach niemieckich (°n lub °d) – 1°n = 10,00 mg CaO w 1 litrze wody oraz 1°n = 17,86 mg CaCO₃ w 1 litrze wody
• stopniach francuskich (°f) – 1°f = 10,00 mg CaCO₃ w 1 litrze wody
• milivalach na litr (mval/l) – 1 mval = 1 miligramorównoważnik (0,5 milimol) jonów Ca²⁺ oraz 1 mval = 50 mg CaCO₃ w 1 litrze wody.

Typowa twardość wody kranowej wynosi ok. 10°n. Woda poniżej 3°n jest uważana za miękką, zaś woda powyżej 30°n jest uważana za twardą.

Twardości wody do picia: wg norm polskich 60-500 mg CaCO₃/dm^3[1]

dzieli się następująco

• bardzo miękka to <75 mg CaCO₃/dm³
• miękka 75-150 mg CaCO₃/dm³
• średnio twarda 150-300 mg CaCO₃/dm³
• twarda 300-500 mg CaCO₃/dm³
• bardzo twarda >500 mg CaCO₃/dm³

Zobacz też

• woda kotłowa

Przypisy