Woda amoniakalna

Woda amoniakalna NH₃ · H₂O to zwyczajowa nazwa roztworu amoniaku w wodzie. Posiada charakterystyczny ostry, amoniakalny zapach. W temperaturze 15 °C roztwór o stężeniu 12,74% ma gęstość 0,950 g/cm³, a o stężeniu 35,20% – 0,880 g/cm³. Ogrzewanie wody amoniakalnej powoduje wydzielanie się gazowego amoniaku.

Woda amoniakalna zawiera niewielką ilość jonów amonowych powstających na skutek reakcji amoniaku z wodą, zachodzącej zgodnie z równaniem:

i dzięki temu ma odczyn zasadowy. Stała równowagi (zasadowa) reakcji wynosi K_b = 1,8 х 10^-5. Przykładowo w roztworze amoniaku o stężeniu 1M (1 mol/dm³) zaledwie 0,42% cząsteczek NH₃ daje jony amonowe (pH takiego roztworu wynosi 11,63).

Techniczna woda amoniakalna stosowana jest w przemyśle gumowym, przy produkcji barwników, półproduktów organicznych, była stosowana jako nawóz sztuczny.

Z istnienia szeregu różnych soli amonowych oraz zasadowego odczynu wody amoniakalnej wnoszono o istnieniu związku o nazwie wodorotlenek amonu i wzorze NH₄OH. W rzeczywistości nie ma takiego związku, nie można go wykryć w wodzie ani tym bardziej wykrystalizować. Jest to swego rodzaju złudzenie wynikające ze współistnienia w jednym środowisku amoniaku oraz jonów powstałych podczas naturalnej dysocjacji wody. Tylko dzięki dysocjacji możliwe jest istnienie kationów amonowych NH₄⁺ oraz anionów hydroksylowych OH^-.